Zaterdag 2 februari 2019. Winterreunie Botterbehoud. We hebben ons aangemeld voor de winterreunie van de Vereniging Botterbehoud. Om kwart over tien melden we ons bij de Taveerne. We zoeken een plekje. Maken kennis met de mensen aan de tafel. Eén van de mensen, was onze schipper op de Mars toen we 25 jaar getrouwd waren. We halen herinneringen op en uiteindelijk kijken we op botterboy.nl naar het bericht die ik toen geschreven had (https://www.botterboy.nl/weblog/2010/05/01/25-jaar/).

De dag wordt geopend door Jaap Schueler. Hij heet ons welkom en vertelt over botterbehoud, de zaken die spelen bij het bestuur en de steeds ouder wordende leden en donateurs van de vereniging.

Wethouder Albert Holtland

Dan verschijnt de wethouder van Kampen Albert Holtland (59, Gemeente Belang Kampen). Hij krijgt 20 minuten. De wethouder gaat aan en stopt niet meer met praten. “Wat een spreker is die man” komt in mij op. Het is een geweldig leuk verhaal. Hij geeft een mooi beeld van hoe Kampen vroeger in de 14e en 15e eeuw een echte grote Hanzestad was. Toen was Kampen belangrijker dan Amsterdam. De wethouder spreekt ook nog over het plan IJsseldelta-Zuid. Dit plan voorziet in een integrale hoogwater-bescherming. Uit veiligheidsoverwegingen is de nieuwe rivierarm, het Reevediep, aangelegd in de IJsseldelta. Kampen is door de nieuwe rivierarm nu een eiland geworden. Wij zijn dus eigenlijk ‘op Kampen’. 

We nemen de lunchpakketten in ontvangst en worden opgedeeld in drie groepen.

We gaan als eerste naar de Kogge. We krijgen te horen waar de Kogge gevonden is en hoe de Kampers deze Kogge helemaal zelfgebouwd hebben en het dus eigenlijk een echte replica is. Ook het zeilen met zo’n enorme bak wordt beeldend verteld. Niemand kon met de Kogge zeilen. In eerste instantie had de Kogge geen motoren. De Kogge werd dan gesleept. De eerste tocht is min of meer een mislukking, maar er is veel van geleerd. De kogge blijkt alleen goed te zeilen als er 40 ton aan ballast in ligt. Vroeger was dat de lading. Nu ligt er gewoon 40 ton lood onderin de Kogge.

Na de Kogge gaan we naar de in aanbouw zijnde loods op de Koggewerf. Op dit moment zijn er vijf verschillende stichtingen op de Koggewerf actief. Allemaal hebben zij hun eigen expertise en interesse met een bepaald doel voor ogen. In het nieuwe “Maritiem Erfgoedcentrum Koggewerf” komen al die stichtingen samen. Over vier weken is de loods klaar en daarna wordt er buiten een sleephelling aangelegd. Alles moet klaar zijn voor de 25ste Oostwal botterrace op 28 en 29 juni 2019.

Dan gaan we naar het informatiecentrum van de Koggewerf. We krijgen een inspirerend verhaal te horen over de eerste echte zeiltocht van de Kogge naar Duitsland via Denemarken, de zgn Ommelandsvaart[1]. Het was een moeizame tocht. Storm (windkracht 9/10) en veel regen. Uiteindelijk is het niet gelukt en hebben ze Lubeck bereikt via het Kielerkanaal.

Er is nog een mooie anekdote over het liggeld in de haven van Terschelling. Er was wat gedoe over. De mensen van de Kogge vonden het onzin om te betalen. Een Kogge is een attractie. Een slimme Kamper bedacht dat in het Gemeente Archief een charterbrief lag. In deze charterbrief staat dat schepen uit Kampen eeuwig geen havengeld hoeven te betalen. De originele charter werd in 1323 door Terschelling aan Kampen geschonken als dank voor het gratis ter beschikking stellen van alle materialen voor de bouw van de eerste vuurtoren op Terschelling. Dit oude recht is met ingang van 2012 hersteld voor de Kogge, de Botters en de Pluut uit Kampen.

Na dit schitterende verhaal gaan we met Theo van Mierlo door Kampen lopen. Theo weet ons van het begin tot het eind te boeien met de rondleiding door Kampen. In elke straatje, steegje is een leuk en levendig verhaal.

We beginnen in de Keizersstraat en lopen dan via wat achtertuinen naar de Herensmitsteeg. Als we uit de steeg komen, zien we de Onze Lieve Vrouwenkerk. Een hele grote kerk en onze gids geeft aan dat je het tegenwoordig een evenementenhal zou noemen. Er konden namelijk heel veel mensen in de kerk. We lopen over de Oudestraat richting het van Heutzplein. Vroeger was in de stad een kazerne gevestigd. De militairen kregen type-les met marsmuziek.

Dan de schapensteeg in en via de Buitennieuwstraat naar de botervatsteeg. Aan het einde van deze steeg staat het kleinste huisje van Kampen. Het is slechts 1,4 meter breed en 4,5 meter diep. Vroeger woonde daar een gezin met drie kinderen. Als je naar binnen kijkt geloof je dat niet, maar het is toch echt waar.

We staan bij de Burgel, de stadsgracht van Kampen. In de straat is de oude stadsmuur weergegeven. Er staat echter nergens een bordje. Er zijn dus Kampers die dachten dat het bedoeld was als fietspad en nu je dat weet, is dat zo gek nog niet.

Vanaf de Meeuwenbrug kijk je naar de Lutherse kerk van Kampen. Op de toren zie je een grote zwaan. De Tsjechische hervormer Johannes Hus was in de 15e eeuw buitengewoon kritisch over de misstanden binnen de Rooms-katholieke kerk. Hus werd gevangengenomen en veroordeeld tot de brandstapel op 6 juli 1415. In afwachting van zijn vonnis schreef Hus veel brieven aan zijn gemeente. In een van deze brieven schreef hij: ‘’Zij zullen nu een gans braden (Hus is Boheems voor ‘gans’), maar over honderd jaar zullen zij een zwaan horen zingen.’’ Luther was een fan van Hus en hij voelde zich verwant aan Hus. Luther vond zichzelf de zwaan. Vandaar de zwaan bij de Lutherse Kerk.

We gaan naar de Groenstraat. Vroeger waren hier een aantal stadsboerderijen. Nu is de enig overgebleven stadsboerderij een bed-and-breakfast. Kun je lekker op stal slapen. Op de hoek van de straat staat de St. Annakapel. Deze kapel is een tijdje van Jan Veen geweest en nu van een stichting die er concerten verzorgd.

Via de Broederweg naar de Botermarkt. Vroeger was de botermarkt de begraafplaats van de Broederkerk. Er staan in verhouding tot andere steden nog veel Jugendstil huizen in Kampen. Deze prachtige gevels werden in veel steden verwijderd. Omdat, volgens de gids, Kampen ongeveer 20 jaar achterloopt op iedereen, is dat verwijderen van de Jugendstil gevels aan Kampen voorbijgegaan.

Tegenover de Botermarkt is het iconenmuseum. Daar drinken we een bakje koffie en maken kennis met de scheepsarts van “de Eendracht” en “de stad Amsterdam”. Na de koffie een presentatie van Theo van Mierlo over de internationale activiteiten van Kampen. Wat een inspirerend verhaal. Theo vertelt met verve en het hele verhaal is doorspekt met een grote dosis humor. Iedereen luistert met aandacht.  Leuk om nog te vertellen: Kampen speelde geen grote rol meer in onze Gouden eeuw, maar speelde wel een rol in de textielindustrie, met name wollen duffels. In bodemvondsten in de Amerikaanse staat New York werden relatief veel Kamper lakenloden gevonden. Op grond van deze lakenloden die gevonden werden in het uiterste noorden van de Verenigde Staten bleken dat de Iroquois-indianen in de 17de eeuw een voorliefde hadden voor wollen duffels uit vooral Kampen.

Na dit prachtige verhaal gaan we terug naar de Taveerne, waar we de dag eindigen met een traditioneel hutspot-zuurkool-boerenkool menu met speklap, gehaktbal en worst. Het smaakt goed zo aan het einde van een leuke en gezellige dag.

We kijken terug op weer een prachtige winterreünie van de donateurs van Botterbehoud. Volgend jaar zijn we weer van de partij.


[1] De Ommelandsvaart is vanaf de 13e eeuw de naam voor de vaart door de Sont, waardoor de landweg over Hamburg en Lübeck kon worden omzeild. De voordelen van deze route waren groot: tollen werden vermeden, de tegenwerking van Lübeck kon worden ontweken en op grote schaal konden massagoederen als hout, graan en haring worden verscheept. Een groter en zeewaardiger scheepstype (de kogge) maakte deze route mogelijk. De Zuiderzee- en IJsselsteden hadden een groot aandeel in deze vaart. 

Oostwal 2018Kampen. Zaterdag 30 juni 2018. We doen met de EB46 mee met de Oostwal botterwedstrijd. Het is de 24ste race en we gaan er van genieten. Meestal hebben we vrijdagavond onweer en is het op zaterdag onstuimig en regenachtig weer. Maar nu is het anders. Er is een windje 2/3 voorspeld, maar het waait zo op het gevoel al wel tegen windkracht 4. De zon schijnt volop en de lucht is blauw. Geen wolkje te bekennen. Het beloofd mooi zeilweer te worden.

We beginnen met het schippersontbijt. Een broodje met spek en ei. Het gaat er in als zoete koek. Nog een kopje koffie en we zijn klaar voor het palaver. We krijgen te horen dat het verschrikkelijk mooi weer en dat het dus waarschijnlijk een verschrikkelijk mooie dag gaat worden. Verschrikkelijker kan het niet worden. We varen een zgn olympische baan met alles er op en eraan. Een rack voor de wind. aan de wind en opkruisen tegen de wind. Starten moet je tussen 12:00 en 12:15 en we varen dus op tijd. Begrijpelijk vanuit de organisatie, maar ik vind een ankerstart toch veel mooier. Dan weet te tijdens de wedstrijd tenminste waar jouw positie is ten opzichte van het veld. Als je dan iemand inhaalt, dan lig je ook 1 plaats hoger op de ranglijst. Nu weet je dat niet, maar ondanks dat is de wedstrijd uiteindelijk net zo spannend.

We krijgen Velthuis adviesgroep aan boord. Tot mijn verrassing is mijn buurvrouw ook uitgenodigd. Door alle handjes geverij herken ik haar eerst niet, maar dan dringt het tot mij door. De mannen en vrouwen van Velthuis willen graag meehelpen. We houden ze aan die afspraak. 

Oostwal 2018We varen af richting Ketelmeer naar de startplek en door de noord-oosten wind kunnen we zeilen op de IJssel. We varen met een gangetje van 5 knopen de IJssel af geholpen door de stroming van 1 knoop. Om 12:05 schieten we door de startlijn en we liggen direct goed voor de bovenste boei. Met 1 slag te gaan, halen we de boei makkelijk. Dan voor de wind. Fok te loevert zetten met de stok (melkmeisje in scherpe jachten taal). Vlak bij boei drie halen we stok uit de fok en loeven we op richting de  derde boei. Na het ronden zien we dat de vierde boei best hoog ligt en we kunnen hem niet in één keer aanzeilen. Voor ons liggen een aantal lemmeraken en die varen de boei gewoon aan. Zo’n lemmeraak kan toch echt hoog varen. Wij niet. Wij varen door tot aan de loswal (Waar de ark van Noach ligt) en gaan dan overstag richting de vierde boei. Alle boeien moeten aan BB gerond worden. We kruisen tegen de wind in naar de 2e boei. We verlijeren te veel en moeten nog een klap maken voordat we 2e boei kunnen ronden. Na de tweede boei terug naar boei 4 en dan weer terug naar boei 2. Als we dan uiteindelijk van boei 4 naar boei 2 terug zeilen, gaan we nog een keer het rondje maken van boei 3 en boei 4. Nu doen we het bij naderen van boei 3 iets anders. We gijpen eerst en halen daarna de stok uit de fok. Dat haalt de druk wat uit de fok, de fok zit dan achter het grootzeil en dat maakt het iets makkelijker de stok uit de fok te krijgen. Na het ronden van boei 3, weer op weg naar boei 4, die nog steeds niet goed aan te zeilen is. Na het ronden van boei 4 zijn we op weg naar de finish. We juichen, maar hebben geen idee van onze positie in het veld. We nemen even aan dat we eerste zijn geworden. Slechter kan altijd nog. 

We zeilen terug naar Kampen. Bij het Kattegat de zeilen eraf en dan op de motor terug naar de buitenhaven in Kampen. We kijken achteraf gezien terug op de allermooiste verschrikkelijkste dag van de Oostwal. Nog nooit was het zulk mooi weer en wind. We hebben genoten. Volgens programma is de prijsuitreiking rond een uur of zes, maar traditie getrouw lukt het niet. Dus rond een uur of zeven horen we dat er een computerstoring was en dat het daarom zo lang duurde. We krijgen een schilderijtje voor de Velthuis adviesgroep. We gaan naar huis, Ik rij mee met de buurvrouw. Afgezet voor de deur. Volgend jaar de 25ste editie. Ik kijk er nu al naar uit. Tot volgend jaar.

[ngg_images source=”galleries” container_ids=”3″ display_type=”photocrati-nextgen_basic_thumbnails” override_thumbnail_settings=”0″ thumbnail_width=”240″ thumbnail_height=”160″ thumbnail_crop=”1″ images_per_page=”20″ number_of_columns=”0″ ajax_pagination=”0″ show_all_in_lightbox=”0″ use_imagebrowser_effect=”0″ show_slideshow_link=”1″ slideshow_link_text=”[Diavoorstelling tonen]” template=”default” order_by=”imagedate” order_direction=”ASC” returns=”included” maximum_entity_count=”500″]

Juni 2018. De WHARS groep neemt deel aan de wedstrijd “Ronde om Noord-Holland”. De Ronde om Noor-Holland is een toertocht met wedstrijdelementen (of andersom) die jaarlijks gezeild wordt over Markermeer, IJsselmeer, Westelijke Wadden en Noordzee. Gestart wordt vanuit Muiden en de route loopt via Enkhuizen, Kornwerderzand en Den Helder waarna in IJmuiden wordt gefinisht. De wedstrijd start in Muiden op vrijdag om 10:00 (onze klasse) en we moeten voor zaterdag 17:00u aangekomen zijn in IJmuiden. Het is een rondje van zo rond de 130 Nm. 

De samenstelling van de WHARS groep is anders dan andere jaren. We waren met vijf en zijn nu met vier, waarvan 2 nieuwe deelnemers. Wim, Alef en Stan (WHARS) zijn afgevallen en Toon en Arnold zijn daarvoor in de plaats gekomen. De WHARS groep getransformeerd naar HART (Hans, Arnold, Richard, Toon).

Terschelling. 5 november 2017. 5:30u. De wekker houdt woord. Hij wekt ons netjes om 5 uur en we draaien ons nog 1x om. Ik sta op en langzaam komt er leven in de brouwerij, wel veel te langzaam volgens de schipper.  We moeten bellen met de wedstrijdleiding dat we weer verder gaan en dat de rusttijd er op zit. 

We starten de motor, gooien de trossen los en hijsen de zeilen. Buiten de haven de motor uit en we zijn onderweg naar Harlingen, maar schijn bedriegt. Er is zo weinig wind, dan we ondanks onze goede bedoelingen gewoon met 2 knoop stroom tegen achteruit geduwd en dus feitelijk achteruit zeilen in plaats van  vooruit. Het blijft een fascinerend gezicht. Een schip met volle zeilen die gewoon achteruit zeilt. Maar gelukkig komt de wind terug. en zeilen we gewoon met een gangetje van 5 knopen door de Slenk. Uit de Slenk gaan we via de Noord en West Meep naar de Blauwe Slenk. We hebben de zeilen over bakboord staan, maar als we richting Harlingen gaan varen dan moeten we gijpen, maar dat is toch wel onverstandig. Dus gaan we gewoon overstag en vallen dan flink af.

Het is ondertussen weer licht geworden en zien we de meest prachtige luchten. Ook zien we in de verte de regen met bakken tegelijkertijd uit de hemel vallen. 

De pollendam is in beeld en we varen nu recht op Harlingen af. Als we bij Harlingen aankomen begint het dan nog even te hagelen. Daar zaten we natuurlijk met z’n alleen op te wachten. Maar ja, we hebben het weer (gelukkig) ook niet zelf in de hand. Als we met de Kaat Mossel over de finishlijn zijn, dan moet er via de marifoon geroepen worden: “Kaat Mossel NU” en aan Wim de eer ons af te blazen.

We finishen om 12:30 met hagel in de boot. Nederland op zijn smalst. We zijn allemaal erg gelukkig. We zijn nog nooit zo vroeg gefinisht. Uiteindelijk finishen we als laatste met 24 gezeilde uren (28 uur en 7 seconden inclusief 4 uur verplichte rust).

Vlieland. 4 november 2017. 23:35u.  We hijsen de zeilen en vertrekken naar Terschelling. De golven komen dwars in waardoor het schip behoorlijk schommelt en dat maakt het binnen allemaal niet comfortabeler. Met een koers van 60 graden lopen we richting het Schuitegat.

In het Schuidegat is het schommelen voorbij, maar moeten we wel dicht bij de rode boeienlijn blijven. De groene tonnen staan voor een deel op een plaat en als we daar nu te dicht bijkomen lopen we vast en dat risico willen we niet lopen. 

Voor de haven van Terschelling de zeilen laten zakken en varen we zonder problemen de haven in. We gaan achter de grote veerboot liggen op advies van de havendienst. Het duurt best lang voordat we echt liggen, maar dan nemen we ook onze 4 uur verplichte rust. Het is nu half twee zondagmorgen en om half zes gaan we dan uiteindelijk terug naar Harlingen. We zijn nu ruim 17 uur onderweg en hebben zo’n 82 Nm afgelegd. We hebben de rust wel verdiend.

Nu eerst naar bed en lekker slapen. De wekker houdt de tijd bij en maakt ons vast op tijd wakker. Welterusten.

 

Oudeschild. 4 november 2017. 15:20u. Nog steeds is de wind ons gunstig gezind. We gaan richting Vlieland. Met een snelheid van 6 knopen over het scheurrak en de omdraai naar het Inschot. Alles verloopt vlekkeloos, maar richting het Schuitegat gaat het toch minder goed. De wind is gedraaid en we hebben de stroom behoorlijk van opzij waardoor we enorm weggezet worden. We gaan laveren, maar bij het overstag gaan worden we gewoon teruggezet naar onze vorige positie en zeilen we dus een paar keer zonder het echt te willen over hetzelfde stukje water en zien we bij elke overstag dezelfde boei. Op de navigatie tracking lijkt het er zelfs op dat we gijpen in plaats van overstag gaan. De stroming neemt langzaam af en uiteindelijk maken we winst met de slagen.

Het is langzaam aan donker geworden. We varen op zicht en op de verlichte boeien. Het was vanochtend volle maan en het levert hele mooie foto’s op. De maan schittert op het water. 

We hadden onderweg besloten naar Terschelling te gaan en daarna naar Vlieland, maar dat blijkt echt onverstandig. Als we eerst naar Terschelling gaan, dan komen we gezien de wind en de stroming niet meer in Vlieland. We draaien het besluit terug en we gaan toch naar Vlieland. Ruim voor de haven van Vlieland laten we de zeilen al zakken. Niemand begrijpt waarom we dat nu al doen, maar helaas kunnen we niet meer terug. De motor aan en dan richting de haven. We moeten echter wachten, want de Dageraad ligt binnen en dan kunnen wij er niet bij. Als de Dageraad buiten is, dan maken wij vaart en varen we naar binnen. We liggen daardoor best wel laat in de haven, zodat de loper de selfie kan gaan maken. Uiteindelijk is het 23:35 als we vastliggen aan de kade. 

Den Oever. 4 november 2017. 13:20u. We hijsen de zeilen en binnen 1 kabel (185,2 m)  is de motor uit en zijn we onderweg naar Oudeschild (Texel). Met een snelheid van bijna 9 knopen ‘knallen’ we richting Oudeschild. We moeten gijpen en dan moet iedereen aan de bak (hens aan dek). Maar iedereen “Hens aan dek” is best een dingetje. Niet iedereen is er, maar het komt uiteindelijk goed.

Nog een gijpje en dan liggen we voor de rede van Oudeschild. We hebben 1,5 knopen stroom tegen, maar met deze snelheid hebben we daar geen last van. Voor de haven de zeilen naar beneden en dan op de motor de haven in. Het is kwart over drie. Het aanleggen gaat niet helemaal goed. We knallen met het boegbeeld op de kant en het kraakt een beetje. Gelukkig is ze (het beeld) sterk en is er niets kapot. De loper is weer onderweg. Hij maakt een selfie van hem en het wachtwoord en voor we het weten is hij weer aan boord. We gooien los en we zijn onderweg naar Vlieland.

Harlingen. 4 november 2017.  Vanuit Harlingen vertrekken we om 8 uur, maar helaas blijkt dat anders uit te pakken. De veerboot en een zeeschip komen de haven in waardoor wij weer terug moeten en achteraan aan moeten sluiten. Onze vertrektijd is meer dan en half uur later 8:35. We gaan het Molengat in net als iedereen. Door de windrichting is er eigenlijk geen andere route mogelijk.

We zijn nog maar net weg en we hebben al discussie over de gekozen route. Als de Breezand overstag gaat om al laverend bij Kornwerderzand uit te komen, gaan wij dat ook doen. Na een aantal slagen laveren gaan we in 1 streep naar Den Oever met zo’n 7 knopen snelheid op de teller. Voor we het weten zijn we bij Den Oever, maar we lopen wel bijna vast. We lijken wel een tractor met een ploeg. We woelen veel zand omhoog. Het is prachtig om te zien, maar minder goed voor de hydrauliek van het roer.

Klokslag 1 uur liggen we in Den Oever in de Waddenhaven aan de steiger. De loper gaat van het schip en Bart gaat de mast in om de beide lampjes in de mast te vervangen. Ondertussen kijken anderen naar de hydrauliek. De loper komt terug met het wachtwoord en een selfie. Bart komt weer naar beneden en de hydrauliek is bijgesteld en kunnen we een kwartier later  (13:20) de trossen weer los maken en varen we richting Oudeschild.

Gegevens Harlingen – Den Oever

Enkhuizen. Vrijdag 3 november 2017. We vertrekken rond 10 uur vanuit Enkhuizen naar Harlingen. Er is nauwelijks wind en dus varen we tot zeker een uur of 1 op de motor richting de sluis van kornwerderzand. Rond een uur of 1 zetten we het zgn stagzeil tussen het schoenerzeil en het grootzeil. Het is een zeil van ruwweg 35 m2 en we krijgen een beetje vaart. We krijgen de smaak te pakken en hijsen ook de halfwinder. We varen voor de wind en varen met een reuze melkmeisje naar de sluis. Ondanks de weinige wind lopen we toch nog een 3 knopen. Best een mooi resultaat. 

Na de sluis zitten we op de Waddenzee en varen we richting Harlingen met een gangetje van 5 knopen. Langzaam aan wordt het donker. Rond 17:45u leggen we dan aan. 

Ik ben vandaag de kok van dienst en maak een lekkere macaroni schotel voor een man of 18. Ik kook thuis wel eens voor 10 mensen, maar 18 personen is toch wel een uitdaging. Ik bereid alles voor en kook uiteindelijk meer dan 2 kg macaroni en dat is toch wel goed opletten. Ik vraag Rene om even te blijven roeren zodat de macaroni niet aankoekt en 1 hele grote klont wordt. We eten tussen zes en half zeven en iedereen (echt waar) zit te genieten van de lekkere macaroni. 

Om zeven uur start het palaver en horen de schipper en 2 bemanningsleden de wedstrijdcommissie aan. We krijgen de regels uitgelegd en er wordt nog even wat aandacht besteed aan de kabellengte met het invaren in de haven. We krijgen de wedstrijdregels mee en het logboek die we moeten invullen.

Dit jaar gaan we gebruik maken van navigatiesoftware van winGPS PRO. We krijgen een korte cursus van Rene en dan begint de planning. Wat is de beste route voor morgen? We maken routes en discussiëren over allerlei varianten op hetzelfde thema. De wind schommelt tussen ZZO en ZZW, waarbij we dus met halve wind heel mooi naar Oudeschild kunnen zeilen. Vanuit Oudeschild  gaan we dan naar Den Oever, omdat volgens voorspelling de wind ondertussen gedraaid zou zijn naar ZW of W en dat is een mooie richting voor Den Oever. Ook is het gunstig voor wat het tij betreft. Vanuit Den Oever naar Vlieland en dan naar Terschelling door het Schuitegat. We rusten dan verplicht 4 uur op Terschelling en daarna terug naar Harlingen. Als alles uitkomt wat we gepland hebben dan zijn we rond 10 uur zondagochtend terug in Harlingen. Nog nooit hebben we de planning zo goed voorbereid en moe en voldaan gaan we dan rond half twaalf naar bed. Welterusten en tot morgen.

 

Woudrichem, Zaterdag 4 februari 2017. (foto’s bekijken). We stappen rond half negen in de auto en gaan dan richting Woudrichem. Wij zijn er nog nooit geweest. We gaan er heen in het kader van de winterreünie van de Vereniging Botterbehoud.

Woudrichem is een middeleeuws vesting- en vissersstadje op de grens van Brabant, Zuid-Holland en Gelderland. Daar vloeien de rivieren Maas en Waal samen in de Merwede. Als zuidelijkste punt van de Hollandse Waterlinie is Woudrichem versterkt met de vestingen Gorinchem en Loevestein. Er zijn veel oude gebouwen zoals het Oude Raedthuys, de Hervormde kerk met Martinustoren, genaamd de Mosterdpot, het Katholieke kerkje gewijd aan Johannes Nepomucenus, het Huis van Jacoba van Beieren, de Gevangenpoort, renaissancehuizen, militaire gebouwen en de Leugenbank. Het Visserijmuseum en de Historische Haven laten veel fraais en wetenswaardigs zien, uit de tijd dat een groot deel van de bevolking zich met visserij en scheepvaart bezig hield.

Na anderhalf uur rijden (geen files) komen we aan in Woudrichem. We parkeren de auto en lopen dan naar de teerkamer, waar we worden verwacht. We hangen onze jas op, ik ga naar het toilet en Teunie meldt zich bij het bestuur. We staan op lijst. We bestellen een kopje koffie en zoeken dan een plekje tussen de andere donateurs. Het is gezellig druk. We maken kennis met onze buurmannen en buurvrouwen.

Dan begint het officiële deel. We worden welkom geheten namens het bestuur en er wordt al even gesproken over het mooie Woudrichem. Na de introductie komt de burgemeester aan het woord. Hij is blij dat wij er zijn. Hij houdt het (gelukkig) kort en daarna nog even de wethouder. De wethouder is een vrouw, maar het blijft toch wethouder en niet wethoudster. Zij maakt nog even reclame voor de zalmvisserij en voor een maasschokker. Veel roest, maar toch wil de gemeente hem graag restaureren. Daar is veel geld voor nodig. De raad besluit dinsdag 7 februari 2017 of de schokker gesloopt wordt of gerestaureerd. Dan komt de oud-burgemeester. Hij houdt een vurig betoog en wil alles op alles zetten om de schokker te laten restaureren. De vereniging wil wel een deftige brief schrijven en/of en bezoekje brengen. De oud-burgemeester vindt het goede ideeën. Hij hoopt op een goede afloop.

Wij gaan eerst door de stad wandelen, daarna naar het visserijmuseum en dan nog naar de visserij haven.

We wandelen onder leiding van een gids door de stad. Het is een leuk stadje en bij veel huizen valt wel iets te vertellen. Ook zijn er toch wel veel nieuwe huizen. De meeste in stijl. We lopen ook langs het huis van Jacoba van Beieren. Ze is ooit 2 weken in Woudrichem geweest. Woudrichem is altijd al verbonden geweest met de zalmvisserij en we zien op veel huizen daar ook verwijzingen naar. We komen nog even langs het huis van dokter Tinus (een tv-serie die opgenomen is in Woudrichem).

Het visserijmuseum herbergt een mooie collectie oude ambachten. Van de smid naar de timmerman naar de visser. We ‘slaan’ nog een touwtje en we lopen nog langs de want met twee duimen. Hoef je in het donker niet te zoeken hoe je de handschoen met aantrekken. We beginnen met een video over Woudrichem en de visserij en daarna gaan we in twee groepen door het museum. We horen allemaal oude verhalen over oude ambachten.

Als laatste onderdeel van het bezoek aan Woudrichem gaan we naar de oude haven. Een lange tijd gewoon een parkeerplaats, maar nu weer in alle glorie in ere hersteld. Er ligt een drijvend loods en op de kade veel zalmschouwen, de traditionele boot waarmee op de rivier gevist werd. Er was ruimte voor drie personen op te slapen en er werd veel geroeid en om terug naar huis te komen, werden de zeilen gehesen.

waalschokkerOok de roestige waalschokker staat hier. Roestig is misschien wel een understatement. Volgens mij is het een hele grote roestbak. Nauwelijks de moeite waard om te restaureren, als het überhaupt nog kan. Hij staat om balken waar hij al bijna overheen gezakt is. Nu snap ik de argwaan van het gemeentebestuur. Aan de andere kant is dit wel de laatste waalschokker die er is. Breng je hem naar de sloop, dan gooi je ook veel historie weg. De raad heeft veel wijsheid nodig voor een goed besluit.

Jammer genoeg gaat het nu langzaam regenen en wordt het guur om buiten te zijn. We gaan nog even binnen in een drijvend restaurant een kopje koffie drinken. Op het plafond nog een mooie roos. Na de koffie zijn we weer warm en lopen dan nog even in de regen door het stadje op zoek naar een paar gallerietjes. Als we ze gevonden hebben, blijken ze allemaal al gesloten te zijn. Daar maar terug naar de Teerkamer, waar we een drankje nemen en wachten op het buffet. Het bestuur roept op om donateurs te zoeken in de familiekring en een molenaar uit de Zaanse Schans komt met de slogan: “De Vereniging BotterBehoud (VBB) komt naar je toe deze zomer”.

Dan in de rij voor het buffet. Je kunt kiezen uit hutspot of zuurkoolstampot (of beide). Veel of weinig en een worst gehaktbal en een plakje vlees. Het ziet er lekker uit en zo smaakt het ook. Je hoort alleen nog maar vorken en messen rammelen op de borden. Iedereen geniet va de maaltijd. De kok roept zelfs mensen op een tweede keer langs te komen, maar ik zit helemaal vol. Het heeft mij goed gesmaakt.

We krijgen te horen dat we aan het einde gekomen zijn van een geslaagde dag, dat het bestuur ons een goed terugreis wenst en hopelijk tot volgend jaar. Volgend jaar bestaat de vereniging 50 jaar en wordt er dus grootst uitgehaald. We zien er naar uit.

Moe en voldaan rijden we weer richting ons eigen Veluwse dorpje.

Foto’s bekijken